چین ده تا پانزده درصد نفت خود را از ایران تامین می کند. هرچند در خبرهای امروز از عبور یک کشتی چین علی رغم محاصرۀ بحری یا دریایی ایران توسط امریکا از تنگه هرمز عبور کرد، اما به نظر نمی رسد که امریکایی ها در صورت ادامۀ محاصرۀ بحری و بندرهای ایران به چین اجازه دهد که مشتری و منتقل نفت ایران باشد.

چین محاصرۀ آبی ایران را غیر مسوولانه خواند، اما پرسش این است در صوت عملی شدن کامل این محاصره و محرومیت چین از دسترسی به نفت ایران، دولت چین چه اقدامی در برابر این کارِبه قول خودش غیر مسوولانۀ ترامپ انجام می دهد؟
برای عبور کشتی هایش و انتقال نفت ایران نیروی نظامی می فرستد؟
در حمایت از جمهوری اسلامی ایران و شکست محاصرۀ بندرهای ایران وارد همکاری نظامی با ایران و جنگ با امریکا می شود؟
نه؛
چین در جنگ ایالات متحدۀ امریکا و جمهوری اسلامی ایران علی رغم متجاوز بودن امریکا در این جنگ، جانب ایران را نمی گیرد، در کنار ایران ایستاد نمی شود و با امریکا در تقابل نظامی قرار نمی گیرد.
چرا؟

1 – چین برای برنامه های اقتصادی اش اولویت می دهد و هیجگاه حاضر نیست که توسعه ی اقتصادی و برنامه های اقتصادی خود را در منطقه و جهان قربانی تقابل نظامی با امریکا کند.

2 - یگانه میدان تقابل نظامی و جنگ چین با ایالات متحده امریکا بر سر تایوان خواهد بود که برای چین ادعای سرزمینی است. اما چین فعلا عجله ای برای ورود به این میدان ندارد. چین تا زمانی که به توازن قوا با امریکا نرسد و یا حتی در موقیت برتر از آن قرار نگیرد، بر سر تایوان با امریکا وارد جنگ نمی شود. چین برای ایجاد این توازن نظامی و حتی برتری نظامی به شدت و سرعت در حال فعالیت است. هنوز چین سه کشتی هواپیما بر ساخته است و در حال ساختن چهارمین کشتی هواپیما بر می باشد. چین برای جنگیدن با امریکا بر سر تایوان تا رسیدن به همان توازن نظامی و شاید برتری نظامی صبر خواهد کرد، مگر اینکه وقایع به گونه ای پیش بیاید که چین جبراً به این میدان کشانده شود. یا فرضاً نوعی از فروپاشیدگی در درون امریکا شکل بگیرد که برای چین فرصت را مساعد کند تا تایوان را مورد هجوم قرار دهد.

3 – چین از جمهوری اسلامی ایران در برابر امریکا حمایت نظامی نمی کند، در جنگ کنار ایران ایستاد نمی شود و برای شکستن محاصرۀ بنادر ایران توسط امریکا وارد جنگ امریکا و ایران نخواهد شد. حد اکثر همکاری نظامی چین با جمهوری اسلامی ایران فروش بعضی ابزار نظامی و تسلیحات در بخش دافع هوا خواهد بود که آنرا نیز بصورت غیر رسمی و غیر علنی انجام خواهد داد.

4 – چین حتی اگر از دسترسی به نفت ایران کاملاً محروم شود و حتی نتواند نفت و کالای مورد نیاز خود را از تنگه هرمز و سایر بنادر ایران وارد کند، ترجیح می دهد تا نیازمندی های نفتی خود را از کشورهای دیگر مانند روسیه مرفوع کند.

5 – چین به جای تقابل نظامی با امریکا بر سر تنگه هرمز و محاصرۀ بنادر ایران توسط امریکا تلاش خواهد کرد تا میانجی مذاکره و توافق میان امریکا و ایران باشد. چین می تواند در این دیپلماسی موفقیت داشته باشد. اما مشکل اصلی، اسراییل است که اسراییل و امریکا دیدگاه و منافع متفاوت در مذاکره و توافق با ایران دارند و امریکایی ها نمی توانند با نادیده گرفتن دیدگاه و منافع که اسراییل برای خودش ترسیم می کند چه با میانچیگری چین و هر کشور دیگر به توافق با ایران دست یابند.

محمد اکرام اندیشمند