آزادی را نباید از دین وام گرفت، دین برای ایمان است، نه سیاست؛
نخبگان تاجیک به ویژه طرف این بحث اند.
هرچند باور ندارم که بتوان با توسل به دین و مذهب به آزادی پایدار دست یافت، اما این به معنای انکار نقش تاریخی برخی جنبش‌های دینی در مبارزه با استبداد نیست. با این حال، تجربه تاریخ نشان می‌دهد که بسیاری از بزرگ‌ترین جنبش‌های آزادی‌خواه جهان، بدون اتکا به دین و حتی گاه مستقل از هرگونه باور دینی، توانسته‌اند میراث ماندگار از آزادی، کرامت انسانی و حقوق بشر برای بشریت بر جای بگذارند. از این رو، هیچ ضرورت منطقی یا تاریخی وجود ندارد که دین را ابزار مبارزه سیاسی بدانیم یا آزادی را تنها از مسیر گفتمان دینی جستجو کنیم.

دین، در ساختار سنتی خود، بیش از آنکه بر آزادی فردی به معنای فلسفی آن تأکید داشته باشد، بر ایمان، اطاعت، تعهد به احکام و پیروی از مرجعیت دینی استوار است. در مقابل، اندیشه‌های آزادی‌خواه بر استقلال عقل، حق انتخاب، نقد قدرت و مسوولیت فردی تأکید می‌کنند. به همین دلیل، آمیختن این دو حوزه، هم به سیاست آسیب می‌زند و هم به دین.

مشکل افغانستان نیز کمبود دین یا مذهب نیست، بلکه برعکس، جامعه با تراکم و سلطه گسترده گفتمان دینی در عرصه عمومی روبه‌رو است. دین تقریباً بر همه ابعاد زندگی اجتماعی، فرهنگی و سیاسی سایه افکنده و در بسیاری از موارد، به معیاری برای داوری درباره شهروندان تبدیل شده است؛ اینکه چه کسی «درست» است و چه کسی «نادرست»، چه کسی «مؤمن» است و چه کسی «نامطلوب». چنین وضعیتی، امکان شکل‌گیری یک فضای عمومی آزاد و مبتنی بر حقوق برابر شهروندان را محدود می‌کند.

آنچه افغانستان امروز بیش از هر چیز به آن نیاز دارد، نه گسترش بیشتر ایدیولوژی‌های دینی یا حتی ایدیولوژی‌های غیردینی، بلکه پرورش انسان‌های آزاداندیش و شکل‌گیری جریان‌های آزادی‌خواهی است که محور آن‌ها کرامت انسان، آزادی، عقلانیت، نقد قدرت و استقلال فردی و زدون برتری طلبی های قومی و‌تباری ، لسانی و دبنی باشد. جامعه ما به فرهنگ نیاز دارد که هر اندیشه، نهاد یا پدیده‌ای را که آزادی و استقلال انسان را محدود می‌کند، بی‌هراس به پرسش بکشد و نقد کند.

دین، اگر در جایگاه طبیعی خود قرار گیرد، می‌تواند نقش ارزشمند در زندگی معنوی افراد، تقویت اخلاق، همبستگی اجتماعی و فعالیت‌های انسان‌دوستانه و خیرخواهانه ایفا کند. اما هنگامی که به ابزار قدرت سیاسی تبدیل شود یا خود در مقام سیاست بنشیند، هم دین از معنویت تهی می‌شود و هم سیاست از عقلانیت و عدالت فاصله می‌گیرد.

از این رو، دفاع از تفکیک دین و سیاست، نه دشمنی با دین است و نه نفی ایمان، بلکه تلاشی است برای پاسداری هم‌زمان از آزادی شهروندان، استقلال سیاست و قداست ایمان. بگذاریم دین، دین بماند و سیاست، سیاست.

دکتر نجیب سلام

>>>   دین وسیاست مانند روغن وآب است هرگز با هم یکجا نمی شوند

>>>   جناب داکتر اگرازمنظر تو به دین نگاه کنیم دین را اصلا نمی‌شناسید در قرآن مجید کدام بخش از زندگی بشر نیست مثلاً درموردقتل عمد محکوم به اعدام محکوم می‌شود چون خداوند متعال می‌فرماید درقصاص زندگی است ای صاحبان عقل چون موجب ترس نا اعلان می‌شود ویا در مورد زنان که فرد خاطی به سنگسار محکوم می‌شود بنابراین گمان میکنم که تو از سیکولار هم سیکولار تری

>>>   دومی بی خبر از دین!!!!
گفته یی: "جناب داکتر اگرازمنظر تو به دین نگاه کنیم دین را اصلا نمی‌شناسید در قرآن مجید کدام بخش از زندگی بشر نیست" بعد مثال داده یی که ؛ "ویا در مورد زنان که فرد خاطی به سنگسار محکوم می‌شود"
حال خوب بخوان: حکم سنگسار در قرآن نیامده و با استفاده از روایات، ثابت شده است.
و حال بگو که سکولاربد است یا بی خبری از دین!!!!!!!!!
آتش خاوری

>>>   خاوری من بی خبر بله از قوانینی که توسط افراد لاییک مثل نویسنده متن تبیین و ترویج گردیده آمد بیخبرم و نمیخواهم که خبر شوم شما که همیشه نظر میدهی من نمی‌دانم که مسلمانی یانه شما لطف کنید کلمه دین را برایم معنی نمایید و بعد دین را از سیاست جدا میدانید دینوسیاست مانند شیر و شکراند نمونه صدر اسلام خلافت حضرت عمر رضی الله عنه و نمونه عصری حکومت ایران که باوجود تحریم های ظالمانه حرف اول را درزمینه قدرت موشکی میزند امروز بزگترین قدرت جهان را مجبور به گفتگو کرد

>>>   دومی یا چارمی بی خبر از دین!!!!
اگر تو از حج الوداع خبر میداشتی این سفسطه بافی هایی بالا را سرهم نمی کردی!!!!!!!
"حرف اول را درزمینه قدرت موشکی میزند امروز بزگترین قدرت جهان را مجبور به گفتگو کرد" این ایران با خبر از حج الوداع است که کله " مولی کراسی" یا تروریست هایی امریکایی را زیر سنگ گذاشته نه عرب هایی نوکرزاده بی خبر ازدین که بیشرمانه خود را از دم این جنایتکاران غربی آویزان کرده اند!!!!!
آتش خاوری