در افغانستان، یکی از خطرناک‌ترین اشتباهات رایج این است که هرگاه کسی عملکرد یک سیاستمدار، حکومت یا جریان سیاسی را نقد کند، فوراً به «تعصب قومی» متهم می‌شود، اين موضوع با تاسف بيشترينه سوژه خوب براي يكعده كاربران رسانه هاي اجتماعي ميشود، كه در كمين نشسته تا نقد سياسي و مسؤولانه را به اختلافات اتنيكي وقومي نسبت داده و در همچو فضاي ملتهب سياسي و اجتماعي به دوري ها و اختلافات دامن زده و در غايت تلاش مي نمايد تا خود را زیر نام «آزادی بیان» پنهان كند.

به پندارم اگر یک سیاستمدار از قوم خاصی باشد و عملکرد او مورد انتقاد قرار گیرد، این به‌خودی‌خود و بي ترديد، دشمنی با آن قوم نیست، زيرا اين امر بديهي است كه يكفرد نمایندهٔ تمام قوم خود نیست؛ همان‌گونه که شکست یا خیانت یک سیاستمدار را نمی‌توان به حساب تمام مردم هم‌تبار او گذاشت.
به گونه مثال اگر کسی بگوید: این مقام به دلیل فساد، ناکارآمدی، استبداد یا تصمیم‌های نادرست باید پاسخگو باشد» این نقد سیاسی است.اما اگر گفته شود: «تمام افراد فلان قوم فاسد، خاین یا دشمن افغانستان هستند» این دیگر نقد سیاسی نیست؛ بلکه دشمنی قومی و نفرت‌پراکنی است.

متأسفانه برخی افراد، برای فرار از پاسخگویی، هر انتقادی را قومی جلوه می‌دهند. اگر از عملکرد آنان انتقاد شود، می‌گویند: «به قوم ما توهین شد!» در حالی که نقد یک فرد، نقد تمام قوم او نیست.
از سوی دیگر، عده‌ای نیز با ‍استفاده از‌ ‌‌رفتار یک فرد یا یک گروه سیاسی، تمام یک قوم را متهم می‌کنند. این نیز بی‌عدالتی و تعصب است.
بايست اذعان داشت كه هیچ قومی معصوم نیست و هیچ قومی ‍ذاتاً خاین یا دشمن نیست.

در میان هر قوم از اقوام كشور عزيز انسان‌های شایسته و ناشایست، عادل و ظالم،صادق ‌و فاسد وجود دارند. بنابراین، معیار قضاوت باید عملکرد انسان‌ها باشد، نه قوم، زبان و تبار آنان، اگر کسی از قوم‌گرایی انتقاد می‌کند، الزاماً دشمن آن قوم نیست. اگر کسی از تبعیض ا‌نتقاد می‌کند، الزاماً متعصب نیست.
اگر فردي عملکرد یک رهبر قومی را نقد می‌کند، الزاماً با تمام آن قوم دشمنی ندارد و اگر کسی از حقوق یک قوم دفاع می‌کند، این نیز به‌ خودی‌ خود به معنای دشمنی با اقوام دیگر نیست.

در واقع مشکل از جایی آغاز می‌شودکه قوم جای حقیقت را بگیرد و افراد به‌جای دفاع از عدالت، تنها به دلیل هم‌ تباري از هر عملکردی دفاع کنند؛ یا به‌جای نقد یک فرد، تمام یک قوم را محکوم نمایند.

افغانستان به نقد نیاز دارد؛ نقد حکومت، نقد رهبران، نقد احزاب، نقد سیاست‌های نادرست، نقد فرهنگ و سنن متحجر و ناپسند، نقد گذشته هاي تأريخيّ و نظام هاي سياسي كه باعث مصايب و آلام كشور شدند اما افغانستان به نفرت‌پراکنی، توهین قومی و دشمن‌سازی نياز ندارد و اين به سو‌د هيچ گروه قومي و سياسي نبوده و نخواهد بود.

عبدالاحمد فیض