«السحاب»، بازوی رسانه‌ای القاعده، اولین بخش از یک مجموعه ویدیوهای تبلیغاتی را به مناسبت بیست‌وپنج‌سالگی حملات ۱۱ سپتامبر منتشر کرده است. علی‌رغم آنکه ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ مرگ حمزه بن‌لادن را اعلام کرده بود، این ویدیو او را در محور پیام خود قرار داده است.
این ویدیو که «یک ربع قرن پس از غزوات ۱۱ سپتامبر» نام دارد، در سه بخش مجزا فردی را نشان می‌دهد که القاعده او را «مجاهد شیخ حمزه بن اسامه بن‌لادن» معرفی می‌کند.

نکته قابل توجه این است که در زیرنویس‌ها و شرح تصاویر، عبارت «رحمه‌الله» که معمولاً برای افراد متوفی به‌کار می‌رود، حذف شده است؛ اقدامی آگاهانه که به نظر می‌رسد با هدف زنده نشان دادن حمزه انجام شده باشد.
ساره هرموش، پژوهشگر و کارشناس ارشد تروریسم و القاعده در واشنگتن، با تحلیل این ویدیو تأکید می‌کند که القاعده حمزه بن‌لادن را به‌گونه‌ای تصویر کرده است که گویی همچنان زنده است. او با اشاره به حذف تعمدی عبارت «رحمه‌الله» در کنار نام حمزه، این اقدام را نشانه‌ای کلیدی در روایت‌سازی جدید القاعده می‌داند.
خانم هرموش در اکس نوشت: این ویدیو برای نخستین‌بار چهره فردی را که القاعده مدعی است حمزه بن‌لادن است، به تصویر می‌کشد.

این ساختار رسانه‌ای همچنین حمزه را مستقیماً به پیام‌های راهبردی منسوب به سیف‌العدل، رهبر میدانی القاعده، پیوند می‌زند. سیف‌العدل در برابر دوربین ظاهر نمی‌شود؛ در عوض، گوینده بخش‌هایی از نوشته‌های او را می‌خواند که شامل ادعاهایی درباره توانایی القاعده برای ضربه زدن به منافع امنیتی آمریکا است. در این بخش، به حمله به ناو «یواس‌اس کول»، حملات ۱۱ سپتامبر و بمب‌گذاری در سفارتخانه‌های آمریکا نیز اشاره می‌شود.

در ادامه، حمزه با توصیف این نبرد به‌عنوان جنگی همه‌جانبه علیه اسلام در جبهه‌های دینی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی، این پیام را تکمیل می‌کند.
ترتیب این سکانس‌ها حائز اهمیت است: سیف‌العدل روایت راهبردی را ارائه می‌دهد، در حالی که حمزه میراث بن‌لادن را بازنمایی می‌کند. این ترکیب به القاعده اجازه می‌دهد پیام‌های رهبری فعلی خود را به نام و تبار بنیان‌گذار این سازمان گره بزند.

بخش دوم ویدیو به سمت جذب نیرو تغییر جهت می‌دهد. در این بخش ادعا می‌شود که جهاد در حال گسترش است و قدرت آن به‌عنوان منبع ترس در واشنگتن، لندن و تل‌آویو تصویر می‌شود. ویدیو از کسانی که «از این کاروان مبارک جا مانده‌اند» می‌خواهد همین حالا به آن بپیوندند. این عبارت یادآور کتاب سال ۱۹۸۷ عبدالله عزام با عنوان «به کاروان بپیوندید» است؛ اثری که نقشی محوری در بسیج جنگجویان خارجی داشت.
تصاویر به‌کاررفته نیز این پیام را تقویت می‌کنند. اشاره به «پرچمی روشن» با تصاویری همراه است که به نظر می‌رسد پرچم سفید شهادتین طالبان باشد. القاعده از این تصاویر برای نمایش افغانستان به‌عنوان نمونه‌ای عینی از موفقیت پروژه جهادی استفاده می‌کند.

در سومین حضور، حمزه اشعاری در تمجید از جنگجویانی می‌خواند که به جهاد و شهادت پیوسته‌اند و آنان را کسانی تصویر می‌کند که دشمنان خود را خسته و تضعیف کرده‌اند. او در حالی که کنار یک دیوار گلی ترک‌خورده نشسته، دستار سفید به سر دارد و تفنگی در کنارش قرار گرفته است؛ تصاویری که به‌شدت یادآور ویدیوهای تبلیغاتی کلاسیک اسامه بن‌لادن است.
به نظر می‌رسد هدف کلی این اقدام، فراتر از تجلیل ساده از ۱۱ سپتامبر باشد. السحاب با قرار دادن حمزه در کنار پیام‌های منسوب به رهبری فعلی القاعده، در تلاش است میان میراث تاریخی این سازمان، روایت ایدئولوژیک امروز آن و نسل جدیدی از نیروهای بالقوه پلی ایجاد کند؛ نسلی که بسیاری از آنان پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به دنیا آمده‌اند.

این‌که آیا این تصاویر نشان‌دهنده حضور واقعی و جدید حمزه است یا بازنشر و بازسازی ویدیوهای قدیمی‌تر، همچنان یک پرسش کلیدی است. اما آنچه روشن است، تلاش القاعده برای پیوند دادن نام بن‌لادن با پیام‌های کنونی این سازمان است.
این ویدیو صریحاً با عنوان «بخش اول» علامت‌گذاری شده که نشان می‌دهد احتمالاً محتواهای بیشتری در ادامه منتشر خواهد شد.
انتشار این ویدیو در حالی صورت می‌گیرد که پیش از این، روزنامه بریتانیایی میرر گزارش داده بود حمزه بن‌لادن، پسر اسامه بن‌لادن که گمان می‌رفت در حمله امریکا کشته شده باشد، در افغانستان زنده است و فرماندهی القاعده را بر عهده دارد. طبق این گزارش، القاعده تحت فرماندهی پسر بن‌لادن در حال برنامه‌ریزی حملاتی علیه اهداف غربی است.

این در حالی است که دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا، در سپتامبر ۲۰۱۹ تأیید کرده بود که حمزه بن‌لادن در جریان یک عملیات ضدتروریسم ایالات متحده در منطقه‌ای مرزی میان افغانستان و پاکستان کشته شده است.
روزنامه میرر دو سال پیش در گزارشی با استناد به برخی تحلیل‌ها و گزارش‌های اطلاعاتی نوشت که حمزه بن‌لادن از تلاش‌های سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) برای کشتن او جان سالم به در برده است.
بر اساس این گزارش، گمان می‌رود سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان و رهبر شبکه حقانی، پس از مخفی شدن حمزه بن‌لادن به او کمک کرده باشد. در این گزارش آمده است که یکی از چهار همسر حمزه بن‌لادن، دختری از خانواده حقانی است.

همچنین در گزارش میرر ادعا شده که حمزه بن‌لادن با همکاری برادرش، عبدالله بن‌لادن، به‌طور مخفیانه القاعده را فرماندهی و احیا می‌کند.
بر اساس این ادعاها، القاعده تحت فرماندهی حمزه بن‌لادن حدود ۱۰ پادگان آموزشی در افغانستان ایجاد کرده و با سایر گروه‌های ستیزه‌جو و ضدغربی نیز ارتباط برقرار کرده است.
در ادامه این گزارش آمده است که حمزه بن‌لادن ۳۴ ساله، بیشتر وقت خود را در یک پایگاه در جلال‌آباد، مرکز ولایت ننگرهار سپری می‌کند.
بر پایه گزارش میرر، رهبران طالبان از تلاش‌های حمزه بن‌لادن برای احیای القاعده آگاه هستند، به‌طور منظم با او در تماس‌اند و جلسه برگزار می‌کنند. این روزنامه همچنین مدعی شده که نیروهای طالبان امنیت حمزه بن‌لادن و خانواده‌اش را تأمین می‌کنند.
به گزارش اینترنشنال، در حالی که گفته می‌شود پس از کشته شدن ایمن‌الظواهری، رهبر پیشین القاعده در کابل، سیف‌العدل رهبری این گروه را به عهده گرفته است، میرر نوشته که حمزه بن‌لادن به رهبری القاعده رسیده و در حال رقم زدن قدرتمندانه‌ترین دوره احیای این گروه پس از جنگ عراق است.

کد (9)