صف کامیون‌های ایرانی در مرز افغانستان به بیش از ۱۵ روز رسیده و صد‌ها کامیون در انتظار خروج از این کشور هستند.
رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان با تاکید بر اینکه هیچ منطقی قبول نمی‌کند که کامیون ما در مرز‌ها ۱۳، ۱۴ و بعضا ۱۵ روز در مرز با افغانستان معطل بماند، گفت: توقف‌های طولانی‌مدت کامیون‌ها در مرز، خود باعث افزایش غیرمعمول هزینه و کرایه‌های حمل‌ونقل و کاهش قدرت رقابت ما در بازار افغانستان می‌شود.

به گزارش سایت ایرانی ایلنا، محمود سیادت، رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان در پاسخ به این سوال که «وضعیت تجارت این دو کشور در شرایط کنونی چگونه است؟» گفت: مرز میلک و دوغارون به عنوان مرز‌های ارتباطی ایران با افغانستان، در حال حاضر با بیشترین میزان معطلی کامیون‌ها مواجه است؛ به‌طوری که ایستایی کامیون‌ها در این مرز به بیش از ۱۵ روز رسیده و درحال حاضر صد‌ها دستگاه کامیون در صف خروج از کشور قرار دارند.

رقبا بازار ایران در افغانستان را تصاحب کردند.
رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان با بیان اینکه از آغاز جنگ تاکنون حداقل بالای ۲۵ درصد کاهش صادرات به افغانستان داشتیم، گفت: بعضی دلایل این کاهش صادرات، اجتناب‌ناپذیر است مثل محدود کردن صادرات و محدود شدن صادرات بعضی از گروه‌های کالایی به دلیل آسیبی که در جریان جنگ خورده است. به طور مثال، پتروشیمی، فولاد و مواد غذایی که صادرات آن محدود شده است؛ اما صادرات برخی کالا‌ها را نیز به دلیل نیاز داخلی، محدود کردند، اما موضوع و مشکل مهم‌تر این است که در همین فاصله زمانی که ما با کاهش صادرات به افغانستان مواجه بودیم، رقبای ما بسیار جدی وارد بازار افغانستان شدند.
سیادت افزود: به طور مثال، ازبکستان امسال با ۴۲ درصد رشد صادرات در افغانستان حضور پیدا کرده و این رشد، روند شتابانی است که سهم ما را از کیک اقتصادی افغانستان به شدت کاهش می‌دهد یا عربستان در نزدیکی مرز ما قرارداد چند ده میلیارد دلاری برای استخراج گاز بسته است.

زنگ خطر از دست دادن بازار صادراتی ایران در افغانستان؛
رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان با اشاره به وضعیت خاص ایران در منطقه، گفت: اینها زنگ‌های خطری است که به هر حال ما باید متوجه آنها باشیم. مهم‌تر از همه این است که هرچند مرز‌ها و بنادر جنوبی ما دچار مشکل است و بخش زیادی از ترانزیت قطع شده یا کاهش پیدا کرده، ولی حتی برای صادرات کالا‌های ایرانی امروز ما در مرز‌های چهارگانه خروجی به افغانستان و به‌ویژه مرز‌های میلک و دوغارون با انتظار ۱۳ روزه و ۱۲ روزه کامیون‌ها برای صادرات کالا‌های صادراتی‌مان روبروییم که این موضوع اصلا پذیرفته نیست.
سیادت با تاکید بر اینکه چنین شرایطی نه به جنگ مربوط است و نه به تحریم، گفت: این تعلل و تاخیر در مرز‌ها مربوط به مدیریت و رقابت و بخشی‌نگری سازمان‌های مستقر در مرز و عدم مدیریت واحد مرزی و منفعت‌طلبی بخش یا شخصی در مرزهاست. ما از این موضوع گلایه و از حاکمیت مطالبه داریم که حداقل آنچه که در اختیار ماست را با مشکل مواجه نکنید.

رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان با تاکید بر اینکه هیچ منطقی قبول نمی‌کند که کامیون ما در مرز‌ها ۱۳، ۱۴ و بعضا ۱۵ روز در مرز با افغانستان معطل بماند، گفت: توقف‌های طولانی‌مدت کامیون‌ها در مرز، خود باعث افزایش غیرمعمول هزینه و کرایه‌های حمل‌ونقل و کاهش قدرت رقابت ما در بازار افغانستان می‌شود.
سیادت ادامه داد: دلیل اصلی این توقف مرزی، متاسفانه ناشی از ضعف مدیریت ساختار حکومتی ماست که باید اصلاح شود.
وی در پاسخ به این سوال که «آیا کامیون‌ها در گمرک ایران ۱۵ روز منتظر می‌مانند یا گمرک افغانستان؟» گفت: وضعیت تردد کامیون‌ها در طرف افغانستان اتفاقا بسیار روان‌تر از ماست و این ضعف توجیه‌ناپذیری است که در مرز‌های ما وجود دارد. عمده این مسایل، مسایل حکومتی و حاکمیتی و نگاه‌های غیر اقتصادی است که عمدتاً در مرز‌های ما حاکم است و نتیجه آن، توقف‌های طولانی‌مدت است که هرچه برای حل آن، مکاتبه کردیم و قول گرفتیم؛ ولی در عمل متاسفانه تغییری حاصل نشد.

التماس و تمنا بی‌فایده است، برای تسریع در انتقال کالا در گمرکات به قاطعیت نیاز است.
رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان در پاسخ به این سوال که «کدام سازمان یا وزارتخانه باید به این موضوع رسیدگی کند که نمی‌کند؟» گفت: تنها دولت نیست، بلکه این بحث، بحثِ حاکمیت است. بسیاری از سازمان‌هایی که مستقیم هم زیر نظر دولت نیستند نقش اساسی در ایجاد این مشکل دارند؛ سازمان‌های نظارتی و نظامی باید در این جهت به یک باور مشترک برسند.
سیادت افزود: رییس‌جمهور صراحتا این مطالبه را داشتند؛ ولی به نظر می‌رسد که موضوع نظم‌دهی به مرز‌ها از تمنا و التماس و مذاکره باید خارج شود و باید ما با یک قاطعیت و تصمیم جدی ملی و مقابله با بخشی‌نگری این موضوع را حل کنیم.

مرز افغانستان را خودمان دچار مشکل کرده‌ایم نه دشمن!
رییس اتاق مشترک ایران و افغانستان به تحریم نیز اشاره کرد و گفت: تحریم‌ها باعث گران‌تر شدن کالای ایرانی در بازار‌های هدف شده و طبیعتاً محدودیت‌های انتقال کالا در مرز‌های مختلف هم به این موضوع فشار می‌آورد، این در حالی است که مرز افغانستان فعلاً جزو معدود مرز‌هایی است که می‌توان از آن طریق، کار کرد.
سیادت با ابزار نگرانی برای تولیدکنندگان داخلی به ویژه میوه و تره‌بار، گفت: تمام مقاصد صادراتی این محصولات در مرز‌های جنوبی و راه‌های دور و نزدیکی است که از مسیر دریا منتقل می‌شد؛ ولی الان مسدود شده است و جز معدود تنفسگاه‌هایی که برای ما مانده، مرز‌های افغانستان است که متاسفانه با بی‌توجهی و کاهلی آن را نیز دچار خطر کرده‌ایم و این موضوع، واقعا پذیرفته نیست.

وی ادامه داد: چرا با وجود همه ادعا‌ها و حرف‌ها و جلسات و همایش‌هایی که گذاشته می‌شود، وضعیت نه تنها بهتر نشده، بلکه در مواردی بدتر هم شده است؟ این روز‌ها مثلاً ما در مورد پاکستان یا در مورد بعضی از کشور‌های همسایه تعلل و کارشکنی را می‌بینیم، ولی در مورد افغانستان که اینگونه نیست، چرا این مرز را نیز خود دچار مشکل می‌کنیم؟ به نظر می‌رسد بخش خصوصی در ایران عمدتا در بسیاری از موارد در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها زینت‌المجالس است که تنها وعده می‌شنود، اما عمل نمی‌بیند!

فعالان اقتصادی هشدار داده‌اند ادامه این وضعیت می‌تواند هزینه حمل‌ونقل را افزایش دهد و سهم ایران از بازار افغانستان را به رقبایی مانند ازبکستان واگذار کند.
برخی گزارش‌ها همچنین مدعی شده‌اند محدودیت‌های اعمال‌شده در افغانستان و ترکیه به روابط این کشور‌ها با ایالات متحده مرتبط است و حتی از توقیف چند صد تن کالا سخن گفته‌اند.

به گزارش تحلیل ایران، برخی از رانندگان کامیون‌های ایرانی به علت وجود محدودیت‌ها و مشکلات متعدد در گمرک اسلام‌قلعه افغانستان نظیر کمبود امکانات رفاهی و اقامتی، بدرفتاری مأموران با این صنف، توقف طولانی کامیون‌های ایرانی، ترک اجباری خودروها توسط کامیون‌داران و ارجحیت کامیون‌های افغانستانی بر ایرانی برای خروج، از جابه‌جایی و ترانزیت بار در مرز دوغارون تایباد به سمت افغانستان خودداری می‌کنند که این مساله باعث ایجاد صف‌های طولانی کامیون‌ها در این منطقه شده است.
تصاویر و فیلم‌های منتشر شده در فضای مجازی نیز حاکی از توقف کامیون‌ها در توقفگاه‌ها است که به گفته بسیاری از تاجران، این ایستایی‌ها مستعد بروز حوادث و برجای‌گذاشتن خسارات هنگفت است.

سخت‌گیری‌های بی‌مورد راننده را خسته کرده است.
یکی از رانندگان در مرز دوغارون می‌گوید: سخت‌گیری‌های بی موردی که در خاک کشور همسایه می‌شود، راننده را خسته و بی‌انگیزه کرده است.
وی ادامه می‌دهد: اگر ایران و افغانستان به دنبال افزایش روابط اقتصادی و تجاری خود با یکدیگر هستند، باید هر دو طرف به‌صورت هم‌زمان در برطرف‌کردن موانع حمل‌و‌نقل تلاش کنند.

رضا، یک راننده دیگر که از مرز بازرگان آذربایجان غربی بار آورده؛ بیان می‌کند: من حدود ۴ شبانه‌روز در راه هستم و در گمرک اسلام‌قلعه نیز ۵ الی ۶ روز توقف خواهم داشت؛ بااین‌حال بیشتر از ۱۲ روز است که خانه و خانواده خود را ندیده‌ام.
رسول، راننده تایبادی، نیز اظهار می‌کند: هیچ‌گونه استراحتگاه و خوابگاهی برای رانندگان در گمرک افغانستان وجود ندارد و ما مجبوریم شب و روزمان را در بادوخاک شدید به سر کنیم.
وی می‌گوید: محوطه‌های توقفگاهی در افغانستان زیرسازی و آسفالت‌شده نیستند و با بادهای زیادی که در منطقه می‌وزد، شرایط آزاردهنده به وجود می‌آید.
فیلم زیر نیز وضعیتی از گمرک اسلام‌قلعه افغانستان را نشان می‌دهد.

هزار و ۵۰۰ کامیون در مرز دوغارون در نوبت خروج هستند.
مدیر پایانه مرزی دوغارون در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در تایباد اظهار کرد: در حال حاضر هزار و ۵۰۰ دستگاه کامیون ایرانی در توقفگاه جامع شهید فخری‌زاده و دیگر توقفگاه‌های مرز دوغارون در نوبت خروج به سمت افغانستان هستند.
اسماعیل پورعابد افزود: همچنین ۶۰۰ دستگاه ناوگان ایرانی نیز در گمرک اسلام‌قلعه افغانستان منتظر ورود به ایران هستند.
وی ادامه داد: ایستایی ناوگان ایرانی در خاک‌ افغانستان به طور متوسط بین ۳ تا ۵ روز است که این رقم اکنون به ۱۰ روز رسیده و موجب نارضایتی رانندگان شده است.
مدیر پایانه مرزی دوغارون بیان کرد: با رایزنی که با مسوولان افغانستانی در گمرک اسلام‌قلعه باتوجه‌به کمبود امکانات رفاهی صورت گرفت، امکان استراحت راننده ایرانی در اتاقک خودرو با رعایت نکات ایمنی فراهم شده است.
پورعابد تصریح کرد: همچنین در راستای ایجاد تناسب و عدالت در ورود و خروج ناوگان ایرانی و افغانستانی، مسیرهای رفت‌وآمد به ۲ صف رسیده است که به‌ازای یک خودروی افغانستانی، یک خودروی ایرانی نیز وارد خواهد شد.
این مقام مسوول خاطرنشان کرد: هم اکنون تمامی نهادهای اداری مستقر در گذرگاه بین‌المللی دوغارون برای رفع مشکلات رانندگان و انجام تشریفات ورود و خروج ناوگان حمل‌و‌نقل بسیج شده‌اند.

مشکلات رانندگان در افغانستان مرتفع شود.
دادسرای عمومی و انقلاب تایباد هم با انتشار اطلاعیه‌ای در خصوص مشکلات رانندگان ایرانی در گمرک اسلام‌قلعه افغانستان گفته است که طی نشستی با مسوولان گمرک دوغارون و انجمن صنفی کامیون‌داران، مقرر شد تا پایان ساعت کاری روز جمعه، شانزدهم شهریورماه ۱۴۰۳ موانع ورود ناوگان ایرانی به کشور مرتفع و تمامی رانندگان و کامیون‌های موجود در کشور افغانستان وارد مرز دوغارون شوند.
دستگاه قضایی در شهرستان تایباد همچنین اعلام کرده که باتوجه‌به مطالبات کامیون‌داران و رانندگان و خودداری از اعزام به سمت کشور افغانستان، سایر مشکلات رانندگان در مرز دوغارون نیز پیگیری شده و تا روز شنبه، هفدهم شهریورماه ۱۴۰۳ جهت رفع کامل مسایل و موانع اقدامات لازم صورت گیرد.
گذرگاه مرزی و زمینی دوغارون در شهرستان تایباد، در فاصله ۱۳۰ کیلومتری از هرات افغانستان قرار دارد که به‌عنوان یکی از پرترددترین معبرهای کشور به شمار می‌آید.

کد (9)